Polski
Hermitage / Crozes-Hermitage
Lista produktów
Wszystko, co warto wiedzieć o winach z północnego Rodanu
Historia wzgórza Hermitage i okolic
Winorośl na granitowym wzgórzu nad Tain-l'Hermitage uprawiano już w czasach rzymskich, a renesans regionu nastąpił w średniowieczu dzięki klasztorom i pustelnikom. W XVIII i XIX wieku wina z Hermitage stały się jednymi z najdroższych we Francji, eksportowanymi na dwory Anglii i Rosji, często używanymi też do wzmacniania bordoskich kupaży.
- Epoka rzymska
Pierwsze udokumentowane uprawy winorośli na zboczach wzgórza, prowadzone przez kolonistów rzymskiej Galii Narbońskiej.
- XIII wiek - legenda pustelnika
Rycerz Gaspar de Stérimberg po wyprawach krzyżowych osiada na wzgórzu jako ermite (pustelnik), nadając mu nazwę Hermitage.
- XVII-XVIII wiek
Wina z Hermitage trafiają do Wersalu, na dwór carski oraz do Anglii, zyskując status jednych z najszlachetniejszych w Europie.
- XIX wiek - "hermitage'owanie"
Czerwone wina z Hermitage były dodawane do bordoskich kupaży dla wzmocnienia struktury i koloru - praktyka nazywana hermitageage.
- Filoksera i odbudowa
Pod koniec XIX wieku plaga filoksery zniszczyła winnice; ich odbudowa trwała dekady i opierała się na szczepieniu na amerykańskich podkładkach.
- AOC 1937
Hermitage uzyskuje status apelacji kontrolowanej, a Crozes-Hermitage zostaje uznane w 1937 roku - ramy prawne porządkują produkcję i jakość win.
Terroir i style win
Hermitage to mozaika gleb - granit, gnejs, glina i kamień rzeczny - na stromym, południowym stoku z doskonałą ekspozycją na słońce. Crozes-Hermitage obejmuje znacznie większy obszar o zróżnicowanej geologii, od piasków i żwirów po cięższe gliny lessowe.
- Granit i gnejs
Trzon wzgórza Hermitage - dają winom Syrah strukturę, mineralność i potencjał długiego starzenia.
- Lesy i gliny
W parcelach takich jak Les Bessards czy Le Méal nadają winom mocy, koncentracji i ciemnej owocowości.
- Żwiry i otoczaki
Typowe dla części Crozes-Hermitage - dają wina bardziej owocowe, lżejsze, gotowe do młodego picia.
- Czerwone Syrah
Profil pieprzny, jeżynowy, wędzony, z nutami fiołka, oliwki i skóry; w Hermitage głęboki i taniczny, w Crozes lżejszy i soczysty.
- Białe Marsanne i Roussanne
Kupaże o aromatach miodu, akacji, gruszki i orzecha laskowego; pełne, oleiste, z dobrym potencjałem starzenia.
- Vin de Paille
Rzadka, słodka specjalność Hermitage - wino z winogron suszonych na słomianych matach, intensywnie miodowe i długowieczne.
Czołowi producenci regionu
Apelacje Hermitage i Crozes-Hermitage zdominowane są przez kilka legendarnych domów rodzinnych oraz dynamicznych winemakerów średniej skali. Poniżej najważniejsi producenci, których nazwiska warto kojarzyć przy wyborze butelki.
- M. Chapoutier
Jeden z największych właścicieli parceli na wzgórzu Hermitage, znany z biodynamicznych single-vineyardów (Le Pavillon, L'Ermite, Le Méal).
- Domaine Jean-Louis Chave
Rodzinna domena z ponad 500-letnią tradycją, uznawana za etalon Hermitage - wina o niezrównanej finezji i potencjale starzenia.
- Paul Jaboulet Aîné
Twórcy legendarnego Hermitage La Chapelle - jednego z ikonicznych win XX wieku, dziś po renowacji właścicielskiej w doskonałej formie.
- E. Guigal
Choć słynie z Côte-Rôtie, produkuje także świetne Hermitage Ex-Voto i Crozes-Hermitage o klasycznym profilu.
- Domaine Alain Graillot
Punkt odniesienia dla Crozes-Hermitage - wina pieprzne, soczyste, eleganckie i znakomicie odzwierciedlające szczep Syrah.
- Domaine Belle i Yann Chave
Świetni producenci średniej skali tworzący Crozes-Hermitage o bardzo dobrym stosunku jakości do ceny i wyraźnym, czystym charakterze.
Z czym łączyć wina z Hermitage i Crozes-Hermitage
-
Dziczyzna i jagnięcina
Pieczony comber z jagnięciny, sarnina, kaczka konfitowana czy gołąbki z gęsi - czerwony Hermitage z dojrzałym Syrah znakomicie równoważy mięsa o intensywnym smaku i lekko ziemistych nutach.
-
Stek z sosem pieprzowym
Crozes-Hermitage doskonale komponuje się z grillowanymi stekami, entrecôte z masłem ziołowym oraz wszystkim, co podkreśla pieprzny charakter Syrah.
-
Dojrzałe sery
Comté, beaufort, saint-marcellin czy roquefort - białe wina z Marsanne i Roussanne pięknie współgrają z serami z mleka krowiego, a czerwone z dojrzałymi serami pleśniowymi.
Słowniczek pojęć
- AOC - Appellation d'Origine Contrôlée, francuska kontrolowana nazwa pochodzenia regulująca m.in. szczepy, plony i metody produkcji.
- Syrah - czerwony szczep dominujący w północnym Rodanie, dający wina pieprzne, ciemnoowocowe, o solidnej strukturze.
- Marsanne - biały szczep o pełnym ciele i miodowo-orzechowych aromatach, podstawa białych win Hermitage.
- Roussanne - aromatyczny biały szczep dodawany do Marsanne dla świeżości i nut owocowo-ziołowych.
- Lieu-dit - nazwana parcela winnicza, np. Les Bessards czy Le Méal na wzgórzu Hermitage.
- Côtes du Rhône - szersza apelacja Doliny Rodanu obejmująca wina południowe i regionalne, do której Hermitage i Crozes nie należą jako odrębne AOC.
- Vin de Paille - słodkie wino z winogron suszonych na słomie, rzadka specjalność Hermitage i innych regionów Francji.
- Hermitageage - XIX-wieczna praktyka dodawania wina z Hermitage do Bordeaux dla wzmocnienia barwy i ciała.
- Granit - skała magmowa stanowiąca podłoże wzgórza Hermitage, kluczowa dla mineralności win.
- Dekantacja - przelanie wina do karafki w celu napowietrzenia i oddzielenia od osadu, szczególnie polecane przy starszych Hermitage.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest Hermitage i Crozes-Hermitage?
To dwie sąsiadujące apelacje AOC w północnej Dolinie Rodanu we Francji. Hermitage zajmuje strome granitowe wzgórze nad Tain-l'Hermitage, a Crozes-Hermitage rozciąga się dookoła niego. W obu króluje szczep Syrah na czerwone i kupaż Marsanne-Roussanne na białe.
Skąd pochodzą wina z Hermitage?
Apelacje leżą w departamencie Drôme, ok. 90 km na południe od Lyonu, nad rzeką Rodan. Hermitage to ok. 137 ha winnic na stromym południowym stoku; Crozes-Hermitage to ponad 1700 ha o znacznie bardziej zróżnicowanym terroir - od piasków i żwirów po gliny.
Jak smakuje czerwony Hermitage?
To wino pełne, intensywne, z aromatami jeżyny, czarnej porzeczki, czarnego pieprzu, fiołka, oliwki, wędzonki, skóry i z czasem trufli. Ma mocną strukturę tanin i wyrazistą kwasowość, z potencjałem starzenia 15-30 lat, a w wielkich rocznikach jeszcze dłużej.
Do jakich potraw pasują te wina?
Czerwone idealnie do dziczyzny, jagnięciny, kaczki, steków, gulaszy i dojrzałych serów pleśniowych. Białe komponują się z drobiem w sosie śmietanowym, foie gras, rybami pieczonymi oraz daniami z dyni i grzybów. Vin de Paille pasuje do deserów owocowych i serów niebieskich.
Jak podawać Hermitage i Crozes-Hermitage?
Czerwone wina serwuj w temperaturze 16-18°C w dużych kieliszkach typu Burgundy lub Bordeaux. Starsze Hermitage warto zdekantować na 1-2 godziny przed podaniem. Białe podawaj w 10-12°C, a Vin de Paille jako wino deserowe w 8-10°C w mniejszych kieliszkach.
Jak wybrać dobre wino z tych apelacji?
Zwróć uwagę na producenta (Chave, Chapoutier, Jaboulet, Guigal, Graillot, Belle, Yann Chave), rocznik (świetne to m.in. 2010, 2015, 2016, 2018, 2019) oraz parcelę w przypadku Hermitage. Dla początkujących Crozes-Hermitage jest świetnym wejściem w styl północnego Rodanu.
Ile kosztują wina z Hermitage i Crozes-Hermitage?
Crozes-Hermitage zaczyna się orientacyjnie od ok. 100-150 zł za butelkę dobrego producenta, a topowe egzemplarze sięgają 250-400 zł. Hermitage to znacznie wyższa półka - typowo 400-1000 zł, a kolekcjonerskie roczniki Chave czy Jaboulet La Chapelle potrafią kosztować kilka tysięcy złotych.
Czym Hermitage różni się od Côte-Rôtie?
Obie apelacje opierają się na Syrah, ale Côte-Rôtie leży nieco bardziej na północy i dopuszcza dodatek białego Viognier, co daje winom bardziej kwiatowy, elegancki charakter. Hermitage to styl mocniejszy, głębszy i bardziej taniczny, z wyraźniejszą strukturą i większym potencjałem starzenia.